Özden'den 'Kutadgu Bilig’de Erdemler'

Akademisyen-Yazar Prof. Dr. H. Ömer Özden, Erzurum Büyükşehir Belediyesi tarafından düzenlenen 8. Erzurum Kitap Fuarı’nda son kitabı "Kutadgu Bilig’de Erdemler"i kitapseverlerle buluşturdu.
Erzurum Büyükşehir Belediyesinin ev sahipliğinde gerçekleştirilen 8. Erzurum Kitap Fuarı’na katılan Akademisyen-Yazar Prof. Dr. H. Ömer Özden, yeni kitabı "Kutadgu Bilig’de Erdemler" için düzenlenen imza etkinliğinde okurlarıyla bir araya geldi. Kitabının yazılış amacı ve içeriği hakkında değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. Özden, Kutadgu Bilig’in yazıldığı dönemin geçmişiyle geleceğini birbirine bağlayan tarihî bir köprü olduğunu ortaya koymak amacıyla bu çalışmayı kaleme aldığını belirtti. Eserde ele alınan konuların günümüz açısından da önemli mesajlar taşıdığını ifade eden Özden, Kutadgu Bilig’in Türk milletinin devlet, siyaset, ahlak ve felsefe anlayışını yansıtan son derece önemli bir eser olduğunu vurguladı. Bu eserin daha kapsamlı araştırmalara konu edilmesi gerektiğini dile getiren Özden, kendisinin de bu düşünceden hareketle çalışmasını hazırladığını kaydetti.
"Türk Milletinin de Bir Felsefesi Vardır"
Prof. Dr. Özden, kitabın aynı zamanda "Türklerin bir felsefesi var mıdır, yok mudur?" sorusuna cevap aradığını belirterek şu değerlendirmelerde bulundu: Yıllardan beri felsefenin Yunanlılarla başladığının öğretildiği lise ve üniversite eğitiminde böyle bir konuyu inceleyip cevap aramak cesaret isteyen bir iştir. Çünkü bu, alışılageldik bir bilgiye başkaldırmadır. Aslında yeni bilgilere ulaşmanın yolu da bu başkaldırmalardan geçmektedir. Kutadgu Bilig ve o dönem eserleri üzerine gerek doktora çalışmaları yaptırmış gerekse makaleler yazmış biri olarak ben de böyle bir başkaldırmanın içinde bulunuyorum. Bu çalışmaların içerisinde yalnızca ben değil, ülkemizin bazı üniversitelerindeki değerli meslektaşlarım ve öğrencilerim de yer alıyor. Onların çalışmaları da milletimizin bir felsefesinin bulunduğunu ortaya koyuyor. ‘Kutadgu Bilig’de Erdemler’ adlı kitabım, ahlaki bir konu üzerinden Türk milletinin de eski çağlardan beri bir felsefesinin bulunduğunu kanıtlamak amacıyla yazılmıştır."
"Kutadgu Bilig, Türk Milletinin Bilgelik Anlayışını Yansıtıyor"
Erdemlerin ahlak felsefesinin en temel konularından biri olduğunu belirten Özden, araştırmaları sırasında Türk milletinin Kutadgu Bilig’in yazıldığı dönem ve öncesinde erdemler konusunda oldukça gelişmiş bir anlayışa sahip olduğunu gördüklerini ifade etti. Geçmişte var olan erdemlerin günümüzde de önemini koruduğuna dikkat çeken Özden, bazı toplumsal sorunların çağlar boyunca devam ettiğini belirterek şöyle konuştu: "Geçmiş asırlarda var olan erdemler korunduğu gibi yine o çağlarda erdemlerle ilgili problemler de var olmaya devam etmektedir. Söz gelimi o zamanlar da vefasızlık varmış, bugün de var. Bunlar, insanlar yaşadıkça var olabilecek durumlar olarak karşımıza çıkmaktadır. Asıl merak ettiğimiz konu, bizim de bir felsefemizin, bilgeliğimizin olup olmadığıydı. Bu çalışma ile görüldü ki milletimiz, erken dönemlerden itibaren felsefeyle ve bilgelikle ilgilenmiş, bunu Kutadgu Bilig gibi eserlere de yansıtmıştır."
Kitapta 18 Başlık Altında Erdemler İnceleniyor
Kitabın içeriği hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Özden, giriş bölümü dışında toplam 18 başlıktan oluşan eserde Yusuf Has Hâcib’in hayatı, Kutadgu Bilig’in tanıtımı, eserin Türk kültür hayatındaki yeri ve Türk kültürüne katkılarının ele alındığını belirtti. "Kutadgu Bilig’de Erdem Anlayışı" başlığı altında erdemin tanımı, ahlak felsefesindeki yeri ve Yusuf Has Hâcib’in erdeme yaklaşımının incelendiğini kaydeden Özden, diğer 13 başlıkta ise eserde öne çıkan erdemlerin ayrıntılı biçimde değerlendirildiğini ifade etti. Çalışmada okuyucuyu yormamak adına belirli bir kapsamın tercih edildiğini belirten Özden, bazı erdemlerin daha geniş ele alınmasının ve örneklerin artırılmasının mümkün olduğunu ancak bunun eserde yoğunluk oluşturabileceğini dile getirdi.
"Amacımız Türk Felsefesine ve Düşüncesine Katkı Sağlamak"
Kitabı hazırlarken üç temel hedef belirlediklerini ifade eden Prof. Dr. Özden, ilk amaçlarının Türk felsefesine ve Türk düşüncesine katkı sağlamak olduğunu söyledi. İkinci amaçlarının, Kutadgu Bilig’in yalnızca adını bilen ancak eseri henüz okumamış geniş kitlelerin kitabı doğrudan okuyup tanımasına vesile olmak olduğunu belirten Özden, üçüncü hedeflerinin ise eserin lise edebiyat derslerinin yanı sıra üniversitelerin felsefe bölümlerinde Türk düşüncesi ve felsefesinin ilk önemli kaynaklarından biri olarak tanınmasına ve okutulmasına katkı sunmak olduğunu kaydetti.
İki Ciltlik Çalışma Olarak Tasarlandı
"Kutadgu Bilig’de Erdemler" kitabının iki cilt olarak tasarlandığını belirten Özden, birinci cildin tamamen Kutadgu Bilig’in tanıtımı ve eserdeki erdemlerin anlatımına ayrıldığını ifade etti.
İkinci cildin ise Kutadgu Bilig’in Türkçeye ilk ve en önemli çevirisini yapan Reşid Rahmeti Arat’ın, Kabalcı Yayınevi tarafından yayımlanan tercümesine yazdığı önsöz ve giriş bölümleriyle başladığını belirten Özden, devamında eser üzerine yapılan çalışmaların ana metinleri ve tercümelerinden yararlanılarak ilk ciltte yer verilmeyen konulara ilişkin örnek metinlere ve önemli fotoğraflara yer verildiğini söyledi. Kitabın yalnızca kâğıt ve mürekkepten ibaret olmadığını vurgulayan Özden, eserin yazarın alın terinin bir ürünü olduğunu ifade etti.
Kitabın son okumasını hastanede yaptı
Prof. Dr. H. Ömer Özden, kitabın yayın aşamasındaki son okumasını karaciğer nakli ameliyatı için bulunduğu İstanbul Memorial Hastanesi’nde gerçekleştirdiğini belirterek, kitabın hastane sürecinde yayımlanmasının kendisi için ayrı ve kıymetli bir hatıra olduğunu dile getirdi. Özden, açıklamasının sonunda 8. Erzurum Kitap Fuarı’nın düzenlenmesinde emeği geçenlere, yayınevlerine, kitapseverlere ve organizasyon ekibine teşekkür etti.